MEYAN KÖKÜ NEDİR?

 

Soyu : Fabaceae

 Cinsi : Glycyrrhiza                     

 Türü  : Glabra

 

Ortak isimler : Licorice, Gan Cao, Iriqsus , Kan T’sao, Kan Ts’Ao,  Liquirita, liquorice,Madhuka, Meyan kökü, Mi Ts’Ao, Sus Maikik

 

Tarihte Yunanlılar, Mısırlılar, Çinliler ve Hintliler gibi birçok toplum tarafından da kullanılmış olan meyan kökü, Güney ve Orta Avrupa'da  doğada kendiliğinden yetişiyor; Rusya, İspanya, İran ve Hindistan'da ise özel olarak yetiştiriliyor. Türkiye'nin iç anadolu bölgesinde, güneyinde,doğusunda ve güneydoğusunda doğal olarak bolca yetişir.
  Meyan kökü geleneksel Çin doktorluğunda sıkça kullanılan bir bitkidir. Çinliler diğer bitkilerle karıştırarak meyan kökünün canlılık vermesini sağlıyorlar.Bu nedenle Çin tıbbının vazgeçilmez bir ilacıdır meyan kökü.
Genel özellikleri:

Baklagiller familyasındandır. Anayurdu Avrupa’nın güneyi olan, dayanıklı çok yıllık otsu bitkidir. Ülkemizde Ege, Akdeniz, Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yaygın olarak, özellikle akarsu kıyılarında yetişir. 50-100 cm. kadar boylanabilir, ince uzun, koyu yeşil renkli yaprakçıklardan oluşan bileşik yaprakları: yaz mevsiminde bitkinin yaprak koltuklarında seyrek başaklar halinde açan mavimsi mor, bazen beyaz ya da sarımsı çiçekleri; 7-10 cm. uzunlukta yassı meyveleri vardır. Bitkinin konumuzu ilgilendiren rizomu, 0,5-2,5 cm. çapında ve 15-50 cm. uzunluktaki silindir biçimli kökgövdesidir. Kabukluyken esmer, soyulduğunda sarı renkli olan bu kök, önce tatlı iken sonra acımsılaşır. Meyan (ya da Meyankökü) bitkisi kumlu, derin ve humuslu topraklan, bol güneşli yerleri sever. Dökülen tohumlarıyla çoğalır ya da kökü bölünüp ekilerek çoğaltılır. Meyanın rizom kökü, normal şekere göre elli kat daha tatlı olan glisirizin ile flavon, saponin ve kumarin adı verilen maddeleri: tadı acı uçucu yağlan, nişasta ve yapışkan bitki sıvısını içerir. Bu kökler ilaç ve bira endüstrilerinde, kolalı içkilerin yapımında kullanılır. Anadoluda bu kökten şerbet yapılarak içilir. Üç yıllık köklerinden elde edilen meyan balı, koyu renkli toz, çubuk ya da dörtgen şeklindeki parçalar halinde satılır ve ilaç olarak kullanılır.

Bileşim: 

Birleşimleri: uçucu yağlar, birleşik yağlar, linolenik  ve linolenik asit, ağaç sakızları, coumarinler, alkaloidler, mazı oyu (tanenler), tryptamine, indolo, pyrazine, pyrrolidine, fenoller, salicylic asit, asparagine, betaine, chelite, glycyrrhizin, acılık, isoflavonlar, östrojen benzeri steroitler, bitkilerden elde edilen zamk, lecithin, protein

Vitaminler : A, B1, B2, B5, B6, B9, E 

Mineraller : kalsiyum, demir, magnezyum, manganez, fosfor,potasyum, sodyum,
krom, kobalt, selenyum, silisyum, çinko dur.